Uşaq kitabxanalarının fəaliyyətində sosial tərəfdaşlıq mühüm rol oynayır. İnnovasiya imkanlarını genişləndirir və daha çox insanın kitabxanaya cəlb olunmasına kömək edir. Hansı ki, bu, təbii olaraq uşaq kitabxanalarının ümumi fəaliyyətinə təsir edir və onları güclü edir. Buna Kitabxananın informasiya strukturlarının inkişafı üzrə Dövlət Proqramı və kitabxananın 2020-ci ilə qədər gələcək inkişaf konsepsiyası təkan verib.

Sosial tərəfdaşlıq sistemində kitabxanaların iştirakının obyektiv amilləri arasında aşağıdakıları qeyd etmək olar: birincisi, vətəndaş cəmiyyətinin mövcudluğu və demokratiyanın davamlı inkişaf tendensiyası. Bu şərt bütövlükdə bütün sosial tərəfdaşlıq sisteminin yaranması üçün həlledicidir. Bu gün kitabxana geniş ictimaiyyətin maraqlarını özündə cəmləşdirən bir qurumdur. Müxtəlif qurumlar, təşkilatlar, hərəkatlar ilə əməkdaşlıq imkanının səbəbi budur. Sosial tərəfdaşlıq yerli icmanın problemlərini müxtəlif yollarla həll edə bilər.

Kitabxanaların peşəkar inkişaf səviyyəsi, informasiya resursları, maddi-texniki bazası sosial tərəfdaşlığın üzvü kimi onun qarşısında duran vəzifə və məqsədlərə uyğun olmalıdır. Qarşılıqlı fəaliyyət göstərən subyektlərin daxili potensialının güclü tərəfləri bir-birini tamamlamalı və qarşılıqlı inkişafa töhfə verməlidir.

Müasir kitabxana obrazı ziyarətçini təəccübləndirə bilən, dəyişən və mobil kitabxananın görüntüsüdür. Bu keyfiyyət - təəccübləndirmək, maraq oyatmaqdır. Son zamanların əlaməti bizim üçün atipik olan və ictimai rəydə müsbət qarşılanan iş formatlarından istifadə edilməsidir.

Oxucular getdikcə yeni kitabxana layihələrinin təşəbbüskarı və fəal iştirakçılarına çevrilirlər.

Bunlar kitab bağışlama kampaniyaları, Kitab Karvanı, ekoloji mədəniyyət festivalı, parkda yay oxu zalı, ustad dərsləridir.

Kitab karvanı 2011-ci ildə fəaliyyətə başlayan və bütövlükdə respublikanın 70 faizini əhatə edən respublika əhəmiyyətli nəhəng layihədir. Bölgələr üzrə seçilən rayonların hər birinə 700-ə yaxın kitab hədiyyə edilib və bu aksiya keçirilir.

Azərbaycan uşaq yazıçıları, uşaq jurnal və qəzetlərinin redaktorları ilə birlikdə və böyük kitab bayramı şəklində təşkil olunur. Bu layihənin əsas məqsədi bu bölgənin bütün oxucularına çatmaqdır.

Kitabxana müxtəlif layihələr vasitəsilə özünü şəhər məkanında yerləşdirməyə çalışır. Kitabxananın mədəni-maarif layihələrindən biri də “Nağıl bilicisi”dir. Layihə tədris ili boyu davam edir. Buraya daxildir: dünya xalqlarının nağıllarını oxumaq, nağıl saatında uşaqlar nəinki nağılla tanış olur, həm də onu müzakirə edir və bu nağıl əsasında rəsmlər çəkirlər. İlin sonunda 4 mərhələdə keçirilən nağıl saatının dinləyiciləri arasında Nağıl bilici müsabiqəsi keçirilir. Nağıl bilicisinin qalibi - Nağıl bilicisi medalı alır.

Kitabxanada ən yaxşı layihələrdən biri də “Bərpanəşr” layihəsidir. Arxiv fondundan 1940-1960-cı illərdə nəşr olunmuş ən yaxşı uşaq kitabları seçilir. Və orijinal nəşri təkrarlamaq dəqiqliyi ilə yenidən nəşr olundu. Bu layihə təkcə uşaqlar deyil, onların valideynləri tərəfindən də xüsusi sevinclə qarşılanıb. Bu kitabları övladlarına, nəvələrinə oxuyub uşaqlıq illərinə qayıtdılar. Bu günə kimi 77 adda çap olunub. Kitablar Azərbaycan Mədəniyyət Nazirliyinin dəstəyi ilə nəşr olunur. Bu günə kimi biz “Bərpanəşr” layihəsi çərçivəsində daha əvvəl nəşr olunmuş bu 77 kitabın səsləndirilməsi üçün yeni layihənin icrasına başlamışıq. Bu layihə sağlamlıq imkanları məhdud uşaqlar üçün nəzərdə tutulub.

Kitabxananın tarixində ilk dəfə olaraq kitab nəşri layihələri həyata keçirilmişdir. Bu kitab dünya türkdilli xalqlarının nağıllarını topladığımız “Türk dünyasının nağıl bağı” və “Əsrarəngiz Misir nağılları” kitabıdır. Uşaqlar kitabların nəşri işində iştirak etmiş, bu kitablarda illüstrator olmuşlar.

Əsas kitabxana xidməti - istifadəçilərin informasiya tələbatının ödənilməsi. Amma bu gün biz təkcə məlumat deyil, həm də təhsil, mədəniyyət və istirahət xidmətləri göstəririk. Kitabxana ictimai mədəniyyət müəssisələrindən biridir. Təqdim etdiyimiz xidmətlər pulsuzdur. Ötən 2017-ci ildə iyirmi beş min oxucu qeydiyyatdan keçirdik (üç filialla birlikdə).Bu gün ailələr, tələbə qrupları, siniflər bizə müraciət edir. Kitabxananın qapısı demək olar ki, bağlanmır. Bu, kitabxananın tamamilə tələb olunduğunun ən yaxşı təsdiqidir. Kitabxana insanın tərbiyəsi ilə məşğul olur, insana, xüsusən də gənc nəsillərə düzgün yol seçməyə kömək edir. Heç bir elektron resurs kitabı bütövlükdə əvəz edə bilməz. İnsan əlində kitab tutmağı bacarmalı, xatırladığı sətirlərə, onu bağlayan fikirlərə, onu biganə qoymayan tərcümeyi-hallara qayıtmalıdır. Müasir texnologiyalar kitabxana prosesinin bir hissəsinə çevrilib. İstər elektron kataloq, istərsə də elektron resurslar - bütün bunlar sistemi sadələşdirir, oxucunun və kitabxanaçının vaxtına qənaət edir. Həm elektron kataloqumuz var, həm də adi bir kataloqumuz var - əlifba və mövzu. Onlardan gələn tələbələr, mövzu ilə məşğul olan tədqiqatçılar istifadə edirlər. Bu axtarış üsulları bir-birini tamamlayır.

Sosial şəbəkələr uşaqları və gəncləri oxumağa həvəsləndirmək üçün bir vasitə kimi

Bir şəkildə kitab və mütaliə ilə əlaqəli bir çox qrupların olduğu şəbəkələrdə yeni olan bir kitabxana nə təklif edə bilər? Beləliklə, düşünərək bunu etdik:

1. Gündəm xəbərləri - RDB tədbirlərinin işıqlandırılması, yeni kitab buraxılışları, maraqlı kitab seriyası;

 2. Ədəbiyyat xəbərləri - ədəbiyyatla bağlı maraqlı dünya xəbərləri (ədəbi müsabiqələr, nəşriyyatların planları, kitab və mütaliəyə dair statistik məlumatlar, kitab abidələri və s.);

3. Kitabxana xəbərləri - kitabxanalarla bağlı maraqlı dünya xəbərləri (kitabxana konfransları, kitabxana innovasiyaları, kitabxana ideyaları və s.);

4. Kitabların tematik kolleksiyaları - janr, sahə və mövzu üzrə uşaq və böyüklər ədəbiyyatı;

5. Bayramlar və yaddaqalan tarixlər - bayramlar, tanınmış şəxslərin yubileyləri, tarixi və mədəni hadisələrin yubileyləri;

6. Diyarşünaslıq materialları - kitab yenilikləri, Azərbaycan və regionlar haqqında maraqlı faktlar, tədbirlərin anonsları, gözəl fotoşəkillər, bayramlar və digər mühüm hadisələr, tədbirlər, sosial-mədəni həyat xəbərləri;

7. Əyləncə seqmenti - tematik şəkillər, kollajlar, yumor.

Faiz olaraq biz məşhur məzmun paylama prinsipindən istifadə etmək qərarına gəldik: 30% - öz unikal məzmunumuz (kitabxanalarla bağlı hər şey), 30% - ümumi (kitab və oxu dünyası ilə bağlı hər şey), 30% - əyləncəli (yumor, illüstrasiyalar və s.), 10% - RDB-də və ədəbiyyat dünyasında baş verən hadisələrdən asılı olaraq dəyişir. İstifadəçiləri resursumuza cəlb etmək üçün bir neçə qaydaya əməl etməyə çalışırıq:

• parlaq, diqqəti cəlb edən başlıqlardan istifadə etmək;

• şərhlərdə müzakirələri nəzərdə tutan mətnlər yaratmaq;

• uzun, çətin oxunan mətnləri dərc etməmək;

• məqalələri parlaq təsvirlərlə təsvir etmək;

• şəbəkədə məşhur və az tanınan video və audio resurslardan istifadə etmək.

• Statistika göstərir ki, kitab istehsalı həm kəmiyyət, həm də tiraj baxımından artır. Kitaba müraciət etmək müasir insanın onsuz edə bilməyəcəyi bir hərəkətdir.

Azərbaycan dövlətinin siyasəti inkişaf etmiş güclü cəmiyyət qurmaqdır. Beləliklə, bu kontekstdə kitabxananın da rolu güclü olmağa yönəldilib. Bütün sosial tərəfdaşlıqlarımız isə fəaliyyətimizin genişlənməsinə səbəb olur və kitabxana işçilərinin daha yaradıcı yanaşması üçün motivasiya olur.